Reserveer je plek voor de najaars zwerftocht door Berlijn. Nu vroegboekkorting!

Luidt nieuw kabinet een echte koerswijziging in?

Vier stromingen maken één hoofdlijnenakkoord

Laatst bijgewerkt:

Het heeft bijna een half jaar geduurd, maar na de verkiezingen in november 2023 lijkt er dan eindelijk een nieuw kabinet te komen met PVV, VVD, BBB en NSC. Er ligt nu een hoofdlijnenakkoord waarin de vier nogal verschillende politieke winden de vlag laten wapperen. Wat kunnen we verwachten van dit kabinet van ‘hoop, lef en trots’? Een verkenning van het hoofdlijnenakkoord.

Foto: Pixabay

Huzarenstukje

Het mag een huzarenstukje heten dat vier nogal verschillende politieke stromingen nu na moeizame gesprekken een akkoord op hoofdlijnen hebben bereikt. Ook volgens ingewijden zullen ook veel nieuwe, veelal onbekende, gezichten ministersposten gaan bekleden. Een deel van hen, en dat is een novum, is geen lid van een politieke partij.

Nog los van het overeengekomen akkoord op hoofdlijnen, dat inhoudelijk al spannend genoeg is, zal vooral de personele samenwerking hier de cruciale factor worden bij het al dan niet slagen van dit aanstaande kabinet. De ouwe-jongens-krentenbrood-sfeer van de achterliggende kabinetten Rutte, waarbij Rutte alle touwtjes in handen had en elke ruzie kon bezweren, is dat personele leiderschap nu niet belegd. De gedoodverfde kandidaat voor het premierschap, de voormalige PvdA-er Ronald Plasterk is weliswaar een mogelijk beminnelijke premier, maar of hij ook karakters als Wilders of Van der Plas, dan wel de eigenheimer Pieter Omtzigt bij een aanvaring in de vaargeul kan houden moet nog worden bezien.

De tijd waarin dit kabinet tot stand komt helpt ook niet mee. Na vier jaren van angst en totale verwarring is het land tot op het bot verdeeld. Corona, Oekraïne, Israël/Gaza, klimaat en natuurlijk het asielbeleid hebben grote kloven in de samenleving getrokken. De samenleving is daarmee verre van stabiel.

Vijandig medialandschap

Ook zal het kabinet moeten rekenen op een vijandig medialandschap dat nog helemaal ingericht is op de mondiale agenda van de kabinetten Rutte, de grenzeloze immigratie, de woke-cult en de blinde klimaatpolitiek. De redacties van de diverse media zullen tandenknarsend een nieuwe weg moeten zoeken in het Den Haag waar het ons-kent-ons-sfeertje grotendeels is opgeheven. Journalisten zullen nieuwe relaties met de politici moeten aanknopen, niet wetende hoe de wind gaat waaien. De voorspelbaarheid en de automatische piloot van de redactionele commentaren is voorbij. Het wordt hard werken voor de parlementaire verslaggevers. Tenzij zij er voor kiezen om vanuit hun mediale bolwerken in Amsterdam en Hilversum het nieuwe kabinet met stemmingmakerij te bestoken.

Internationale invloeden

Het kabinet zal geconfronteerd worden met een sterk internationaal krachtenveld. Organen als de EU en dan vooral de EU-Commissie, de WHO, het World Economic Forum, de VN en de talloze gesloten internationale verdragen maken de manoeuvreerruimte voor het kabinet beperkt. De pijnpunten als het beleid rond virussen, de oorlog in Oekraïne, het klimaat, de immigratie alsook de doorgeschoten klimaatmaatregelen zijn allemaal buiten Nederland geregeld. Voornoemde organen zullen alles in het werk stellen om hun verworvenheden te beschermen tegen de oprispingen uit het nieuwe ‘Den Haag’.

Gaat het écht allemaal veranderen?

Volgens de letterlijke tekst van het hoofdlijnenakkoord gaat er nogal wat veranderen:

  • Lastenverlichting vanaf 2025, gericht op de hardwerkende Nederlanders, jong en oud, zoals de middeninkomens, ondernemers. En ook voor mensen in de knel en hun bestaanszekerheid.
  • Het strengste toelatingsregime voor asiel en het omvangrijkste pakket voor grip op migratie ooit.
  • Een grote impuls in woningbouw, infrastructuur, bereikbaarheid en energietransitie.
  • Meer dan halveren van het eigen risico in de zorg tot het niveau van 165 euro in 2027 en investeren in de ouderenzorg.
  • Baas in eigen bedrijf in landbouw en visserij; een impuls voor een toekomst van deze sectoren en voor voedselzekerheid voor ons allemaal.
  • Meer zeggenschap van burgers door een ander kiesstelsel en versterking van grondrechten door een constitutioneel hof.
  • Nederlanders veilig houden door een stevige aanpak van criminaliteit en terreur.

Het akkoord stelt:
“Het hele asiel- en migratiestelsel wordt hervormd, de instroom gericht en maximaal teruggedrongen met een breed pakket maatregelen zodat een oplossing wordt geboden voor de huidige acute situatie, met plek voor wie hier echt mag blijven en draagvlak te behouden.”

Dat het nodig is zullen maar weinigen bestrijden. Zelfs binnen de COA, de organisatie voor de opvang van immigranten en vluchtelingen, verzucht men dat het zo niet langer kan. Vluchtelingenbeleid is echter gebonden aan internationale verdragen. Die zullen dus moeten worden aangepast of in het extreme geval opgezegd. Dat laatste wordt in het akkoord genoemd. Bovendien is de opvang van echte vluchtelingen niet zozeer omstreden. Wel de aanhoudende immigratie van mensen zonder kwalificaties die amper inpasbaar zullen zijn in de Nederlandse arbeidsmarkt. Er zijn veel belangen achter de stroom immigranten. Overheden hebben zelf via NGO’s actief meebetaald aan de overtocht van immigranten. Werkgevers zien goedkope arbeidskrachten wel zitten. En bovendien, hoe zet je immigranten zonder toekomst in Nederland weer uit?

Nederland blijft “constructieve partner in de EU”. Een Nexit zal niet plaatsvinden.
“Voor onze internationale veiligheid staat politieke en militaire samenwerking met de NAVO voorop”, aldus het akkoord.
En ook zal Nederland “Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel steunen tegen
de Russische agressie”.
Nederland blijft deelnemen aan vergroting van de NAVO-capaciteit op het grondgebied van NAVO-lidstaten en aan internationale missies.

Het geeft aan, zoals hiervoor genoemd, dat bepaalde internationale krachten ook dit kabinet te boven gaan. Het zou echter van ‘lef’ getuigen om te zoeken naar vrede en constructieve samenwerking met een land als Rusland en beëindiging van het leed van de Oekraïense bevolking waarvan al bijna een half miljoen zonen voor een zinloze en onnodige oorlog zijn gedood.

De boeren zullen wellicht opgelucht adem halen. Het akkoord stelt: “Er wordt niet gestuurd op gedwongen krimp van de veestapel en er komt geen gedwongen onteigening.” Vooral de combinatie van agrarische activiteit en natuurbeheer zal meer aandacht krijgen. Soevereiniteit staat ook op de agenda. Dit kabinet wil weer meer zeggenschap over zaken als landbouw, visserij en daarmee de voedselzekerheid.

Bij de energietransitie zet het akkoord in op de bouw van kerncentrales en windmolens bij voorkeur op zee. Maar “we houden ons aan de bestaande afspraken; alleen als we de doelen niet halen, maken we alternatief beleid.” Ook zullen nieuwe kerncentrales worden gebouwd. De Groningse aardasputten blijven dicht, waarmee decennia aan energie en dito inkomsten worden genegeerd, terwijl men ook voor versteviging van de huizen in Groningen had kunnen kiezen.

Als het gaat om het klimaat zal “adaptatie” de hoofdrol spelen: aanpassen aan de omstandigheden. De mensheid heeft bewezen dat ondanks de grote toename van het aantal bewoners op deze aarde, het aantal slachtoffers ten gevolge van natuurrampen in de afgelopen eeuw tot een minimum is gedaald. Adaptatie is niet alleen goedkoper, maar ook sneller te realiseren dan het terugdringen van de aardse thermostaat met 1,5 graad, als dat al nodig zou zijn.

Opmerkelijk is de oprichting van een ‘constitutioneel hof’ Hiermee krijgt Nederland een rechtsorgaan dat wetten aan de grondwet mag toetsen, iets wat tot op heden niet was toegestaan noch mogelijk was. Veel andere landen kennen al zo’n grondwettoetsend orgaan.

Wat niet gezegd wordt …

Behalve dat het afzien van de ‘verhoogde’ CO-2 heffing wordt genoemd, en niet dus de CO2-heffing zelf, zwijgt het akkoord over de hamvraag of er wel een klimaatcrisis op grond van CO2 bestaat. Het is de hete brei die bij uitvoering van beleid voortdurend zal opspelen.

Ook worden zaken als Covid, Corona of oversterfte vermeden. Een hete aardappel waar niemand zijn vingers aan durft te verbranden. Ook de voorgenomen machtsgreep van de WHO door verandering van de IHR en het pandemieverdrag, blijft onbesproken. Het geeft aan hoe onbespreekbaar dit onderwerp is. En dat terwijl een grondige reflectie op wat zich de afgelopen paar jaar heeft afgespeeld meer dan noodzakelijk is. De schade die aan economie, samenleving en aan het vertrouwen in de instituties is toegebracht nopen tot een indringend onderzoek en het afleggen van verantwoording van alle hierbij betrokken personen en organisaties.

Al met al zal dit een moeizaam kabinet worden. In veel gevallen waarin het kabinet er niet uitkomt zal een meerderheid in de Tweede Kamer moeten worden gezocht. Dat is winst, want een herstel van het primaat van het parlement als wetgevende macht.

Hoe dan ook zullen de samenleving en de media dit kabinet een kans moeten geven haar weg te vinden. Immers als dit kabinet faalt, is Nederland overgeleverd aan internationale krachten die het losgeslagen bootje aan de Noordzee op sleeptouw gaan nemen. Dan is Nederland haar volledige soevereiniteit kwijt.

image_printDownload PDF en print