Het had een ‘raadsontmoeting’ moeten worden, een dialoog met de burger. Maar het liep anders. De aanwezige burgers werd gevraagd geen geluiden van instemming of afkeuring te laten horen, laat staan een inhoudelijke inbreng te hebben. Een deel van het publiek verliet voortijdig de zaal: “Dit is theater”.
Angst voor de burger
De gemeente Renkum was afgelopen dinsdag op alles voorbereid. Het onderwerp was immers ‘explosief’, een nieuwe lokatie voor de opvang van asielzoekers. Een particuliere bewakingsdienst liep wacht op de gang, BOA’s hielden voor het gemeentehuis de situatie in het oog en ook de politie was op de achtergrond stand-by.
Het tekent hoe in veel gemeenten de lokale democratie nog functioneert. Internationaal en nationaal afgesproken programma’s worden tegen de wil van grote delen van de bevolking doorgedrukt. Onvrede is het gevolg. En gemeenten, ambtenaren en raadsleden voelen die spanning.
Gemeente reageren niet met een open dialoog over die bezwaren en mogelijke alternatieve oplossingen die uit de bevolking komen, bang dat men dan niet aan de opgelegde verplichtingen uit het provinciehuis, Den Haag of Brussel kan voldoen. Men houdt angstvallig vast aan vastgestelde agenda’s.
De wrevel die dat bij de bevolking oproept moet in toom gehouden worden. Ook in Oosterbeek. Glaswerk is van tafel gehaald, koffie in kartonnen bekertjes geserveerd en bewaking door drie verschillende organisaties.
Er heerst angst in veel gemeenteraden, angst voor de eigen burgers.
Het gemeentehuis in Oosterbeek was dinsdagavond jl. het toneel van wat een ‘ontmoeting’ tussen burgers en raadsleden had moeten worden, vandaar de naam van de bijeenkomst ‘raadsontmoeting’, echter het verschil met een gebruikelijke raadsvergadering was minimaal.
Nieuwe lokatie voor opvang asielzoekers
Steen des aanstoots is een nieuwe lokatie voor 230 asielzoekers in het groene deel van het dorp Oosterbeek, dat onderdeel is van de gemeente Renkum.
Renkum moet op grond van de Spreidingswet in 2025 150 asielzoekers opvangen. De gemeente wil echter verder gaan en wil 265 asielzoekers opvangen.
Voor de opvang van ontheemde Oekraïners geldt overigens geen vastgesteld aantal. Het aantal op te vangen. Het aantal Oekraïners dat Renkum opvangt, telt wel mee in de beoordeling van de opvang die zij op grond van de Spreidingswet (het aantal van 150) moet realiseren. Renkum had zich tot taak gesteld in 2024 een aantal van 209 personen op te vangen en 265 in 2025 en daarin is de gemeente ook geslaagd, (bron: rapportage raadsontmoeting gemeente Renkum – 7 januari 2025 Asielzoekers, Oekraïners en statushouders).
Volgens de gemeente is er voldoende draagvlak voor de opvang van asielzoekers: “We zien dat Renkum dat aantal aan kan.”
(wethouder Vink in de Gelderlander op 24 juni 2025)
“Een groot deel van de inwoners in de gemeente Renkum staat positief tegenover de opvang van vluchtelingen en ‘waarderen dat de gemeente hierin haar verantwoordelijkheid neemt.’ Dat blijkt uit onderzoek van de gemeente zelf onder 838 inwoners, schrijft de gemeente.”
(Omroep Gelderland, 16 mei 2025)
Versmalde agenda
Het onderwerp asielopvang werd in de raadsontmoeting als losstaand onderwerp besproken. In de zaal was echter ook een aantal jongeren aanwezig waarvoor het niet zo zeer ging om de asielzoekers als zodanig, maar om de zeer lange wachttijd voor een huurwoning. Het is vooral deze groep die moeilijk of niet aan een woning kan komen: huur is niet beschikbaar en koop onbetaalbaar.
De voorrangsregeling voor statushouders is wat hen in de weg zit, in elk geval hun kans op een woning verkleint.
Namens deze groep sprak een van hen in en memoreerde dit verband: wie meer asielzoekers huisvest, houdt minder woningen over voor de eigen inwoners. In het verdere verloop van deze bijeenkomst werd het verband slechts zijdelings besproken.
Opmerkelijk is dat niet de gemeente de initiatiefnemer van de opvang op de nieuwe locatie is, maar een investeerder/projectontwikkelaar die het COA heeft benaderd. Het gaat daarbij om een omvangrijk woningencomplex van deze projectontwikkelaar dat op de nominatie staat herontwikkeld te worden. Zo’n honderd bewoners hebben een huurovereenkomst die binnen uiterlijk vijf jaar zal eindigen waarbij herhuisvesting is toegezegd. Het betreft over het algemeen oudere bewoners, alleenstaand of echtparen.
Als het AZC op die lokatie doorgang vindt zal de ontwikkelaar zijn deels leegstaande complex nog rendabel kunnen verhuren tot het moment van sloop. Wat mogelijk ook een rol kan spelen is dat een vijftal bewoners geen huurders zijn maar kopers, bewoners die niet zonder slag of stoot hun appartement willen opgeven. De komst van een AZC kan wellicht hun bereidwilligheid om zelf naar een alternatief uit te zien vergroten, zo kan de achterliggende gedachte zijn van het verzoek van de ontwikkelaar aan het COA.
De goednieuwsshow
Het viel menigeen op dat de eerste insprekers geselecteerd of uitgenodigd leken om positieve ervaringen met de gemeenteraad, en dan vooral met het toegestroomde publiek te beïnvloeden. De verhalen waren niet meer dan individuele ervaringen met een inmiddels gesloten opvanglocatie. Een kleine locatie waar voornamelijk gezinnen waren ondergebracht.
Op haar website had D66 een oproep gedaan op mensen, veelal D66-leden of -stemmers, om de inspreektijd te benutten voor positieve verhalen over immigranten.
“We willen dan niet alleen de anti-AZC-geluiden horen. Daarom hierbij een oproep om naar de bijeenkomst te komen. Laat zien dat er inwoners zijn die vinden dat de opvang van asielzoekers in de gemeente Renkum wél moet plaatsvinden en dat het gewoon goed geregeld moet worden. Laat je stem horen!”
Bij de vijfde ‘positieve’ inspreker hield een deel van het publiek het voor gezien en verliet de zaal. De selectie van insprekers leek geregisseerd. Er zou ook een oproep zijn gedaan voor insprekers die een persoonlijke positieve ervaring met asielzoekers in een inspreekbeurt wilden vertellen. Het was een geënsceneerde start van een beladen onderwerp waardoor een deel van het publiek zich niet serieus genoemde voelde.
Enige commotie ontstond toen een aanwezige vanuit het publiek een vraag wilde stellen, het was immers een ‘raadsontmoeting’ waarbij direct contact met de burger wordt beoogd. Toen dat niet werd toegestaan, verliet de man geëmotioneerd de zaal.
Deze valse start zorgde ervoor dat een deel van het publiek dat voortijdig de zaal had verlaten later insprekers misten, insprekers die een meer afgewogen en ook kritische verhaal deden. De kritiek ging vooral over het aantal van 230 asielzoekers op een lokatie waar 100 overwegend oudere bewoners wonen. Alle positieve verhalen van gemeente, COA en geselecteerde insprekers ten spijt, hebben velen de talrijke beelden van de diverse asielzoekerscentra, en vooral van het eerste aanloopcentrum Ter Apel, voor ogen waar zich regelmatig onbeschrijfelijke taferelen afspelen, buschauffeurs worden belaagd en bewoners worden lastig gevallen of geïntimideerd.
Wolbers COA: landelijk tot 1 maart nog 5.000 plekken nodig
Rolf Wolbers is verantwoordelijk voor het ingezette vastgoed van het COA in Gelderland en Flevoland. Met een halfvolle publieke tribune was hij daar om toelichting te geven op de voornemens. Het COA zit omhoog, nog steeds of al weer. Tot 1 maart zijn landelijk nog 5.000 plekken nodig, aldus Wolbers.
Het getal van 230 asielzoekers is de uitkomst van een rekensom. Huur, gezondheidszorg, voorzieningen, begeleiding en bewaking kosten veel geld. Volgens Wolbers maakt de huurvan de locatie slechts 10-15% van de totale kosten uit.
De door de projectontwikkelaar aangeboden ruimte is rendabel bij 230 personen. Op vragen vanuit de raad of niet minder appartementen van de ontwikkelaar kan worden gehuurd, waardoor ook het aantal asielzoekers zou kunnen worden verkleind, was het antwoord van Wolbers “Nee. De eigenaar wil het gehele leegstaande deel aan één partij verhuren.”
Immigratie is niet tijdelijk
Het geeft aan dat de immigratie en al haar problemen voorlopig geen einde neemt. Dat de grootschalige immigratie gewenst en gepland is blijkt uit een document van de Verenigde Naties uit 2000. In een ander document van het Europees Parlement wordt de wens en noodzaak uitgesproken dat de EU tot 2050 minimaal 2 miljoen immigranten per jaar toelaat. Men spreekt hier van ‘immigranten’, niet van vluchtelingen, terwijl in media en politiek vaak alleen de term vluchteling wordt gebruikt. Ondanks dat de opvang in veel landen tot problemen leidt, wordt dat aantal van 2 miljoen per jaar nog niet gehaald.
Voor de gemeente Renkum geldt een taakstelling voor 2026 van 150 op te vangen personen. Op de nu besproken locatie, het omvangrijke appartementencomplex Valkenburcht, gaat het om 68 appartementen waar 230 personen moeten worden ondergebracht. Het enorme complex ligt verscholen in de bosrijke rand van Oosterbeek, dat onderdeel is van de gemeente Renkum.
Veel wordt gerefereerd aan een onlangs gesloten locatie aan de Nico Bovenweg in Oosterbeek. De positieve ervaringen lijken vooral terug te voeren op de kleinschaligheid en de gemengde samenstelling van de asielzoekers, veelal gezinnen.
Op de nu besproken locatie van Valkenburcht zou het ook gaan om een gemengde samenstelling van gezinnen, alleenstaande mannen en vrouwen en LBTQ+. In welke verhouding dat zal zijn is nog onbekend.
De in de wandelgangen genoemde bedragen die de ontwikkelaar voor de voorgenomen verhuur zou ontvangen, jaarlijks € 7 miljoen, wees Wolbers (COA) naar het rijk der fabelen. Enige commotie ontstond toen een raadslid wilde weten wat het bedrag dan wel was. Toen Wolbers weigerde dat bedrag te noemen ontstond een woordenwisseling. Tijdens een schorsing werden plooien gladgestreken.
Later in de presentatie zou Wolbers aangeven waar deze vaak genoemde €7 miljoen vandaan komt. Het rijk vergoedt €91 per persoon/dag als een gemeente zelf de opvang wil regelen. Daarvan moet alles betaald worden, huur lokatie, gezondheidszorg, bewaking, voeding ed.. Wolbers: “Als je die €91 x 230 personen x 365 dagen doet, kom je aan die €7 miljoen.” Om er aan toe te voegen: “Maar dat is niet wat wij betalen aan de eigenaren van de Valkenburcht (flat)” Wat wel was een zaak tussen het COA en de ontwikkelaar, zo Wolbers.
Een deel van de raad vond 230 personen in 68 appartementen wel wat veel, maar volgens Wolbers is de Europese norm nu eenmaal 4 m2 per vluchteling. Dit is ook het Nederlandse beleid.
Het is opvallend dat vaak over vluchtelingen wordt gesproken, mensen die een tijdelijk veilig heenkomen zoeken. Toch gaat het altijd over integratie, wonen, werken, onderwijs. We moeten dus spreken van immigranten, zij die naar Nederland komen om hier te blijven. Vluchtelingen willen vaak, als de situatie in hun land is verbeterd, toch weer terug. Het verhaspelen van termen moet verbloemen dat de vluchtelingen in veel gevallen immigranten zijn, zij die niet op de vlucht zijn, maar op zoek zijn naar een beter leven voor zichzelf en zijn gezin.
Voordat een AZC op die locatie mogelijk is, is nog wel een aanpassing van het bestemmingsplan nodig. Het geeft aan hoe betrekkelijk zo’n vastgesteld plan uiteindelijk is.
Na deze avond komt nog een derde informatie-avond, een raadsvergadering waarin een voorlopig besluit wordt genomen, om naar verwachting eind februari een definitief besluit te nemen. Hierna heeft het COA nog 6 maanden nodig om het gebouw geschikt te maken.
Momenteel wachten nog 20.000 statushouders, zij die in Nederland mogen blijven, op een woonruimte. Ook in de gemeente Renkum wachten statushouders op een definitieve woonplek.
Commentaar
Je ziet het op alle niveaus: de ongekozen Europese Commissie, het Nederlandse kabinet met een ongekozen oud-geheimedienst topman als ‘premier’, de provincie en ook de gemeenten. De drammerigheid om internationaal afgesproken (of afgedwongen) politieke agenda’s willens en wetens door te drukken is inmiddels staande politieke mores geworden.
De censuur online om kritiek van ‘de boze burger’ van het internet te weren is aangeland op DDR-niveau. Onder valse voorwendselen wordt het internet inmiddels automatisch gescand op ‘anti-institutionele’ opmerkingen. Vele zullen het niet geloven, maar in het Verenigd Koninkrijk zitten naar berichten meer dan 10.000 Britten korte of langere tijd vast vanwege uitlatingen op social media.
Critici worden op Europees niveau ‘gesanctioneerd’, zonder rechtspraak of mogelijkheid van beroep. Oud-adviseur van de NAVO en de VN, nota bene een Zwitser (non-EU), Jacques Baud, zag zijn bankrekening geblokkeerd, kan geen eten meer kopen of huur betalen. Hij mag zijn woonland België niet meer verlaten. Beschuldiging: pro-Russische uitlatingen.
Wat heeft dat met Renkum te maken, zult u zich afvragen. Meer dan u denkt. We zien overal, ook in onze buurlanden, dat overheden, van hoog tot laag, met dedain neerkijken op de bevolking. Media worden ingezet voor niet aflatende eenzijdige pro-overheids berichtgeving, ook wel propaganda genoemd.
Buiten napratend met de weggelopen bezoekers aan de Renkumse ‘raadsontmoeting’, werd lucht gegeven aan boosheid en frustratie. De bevolking wordt financieel door voortdurende belastingverhogingen en inflatie tegen de muur gedrukt. Geld dat naar alle landen gaat in plaats van naar de Nederlandse zorg, handhaving pensioenen, beperking energie- en woonlasten of naar woningen voor de tienduizenden jongeren die jaren op een woning moeten wachten. Alles en iedereen lijkt voor te gaan op de eigen burgers.
De gemeenteraad kan dan misschien terugkijken op een rustig verlopen vergadering, de boosheid en frustratie is niet afgenomen. Bewaking en politie zal vast gebruik worden om de democratie tegen boze burgers te beschermen.
Voor een groeiend deel van de bevolking is de drammerigheid over immigratie, klimaat en oorlog niet meer te harden.
We gaan ruige tijden tegemoet.
