De Duitse media leiden aan dezelfde narratief-ondersteunende journalistiek als wij dat in Nederland kennen. Toch is er een grote krant die een geheel andere toon aanslaat: de Berliner Zeitung. Nu deze krant niet alleen in 12 Europese landen wordt gelezen, maar ook Oost-Duitsers buiten Berlijn zich met de krant willen identificeren, wordt er binnenkort een nieuwe krant gelanceerd, een voor heel voormalige Oost-Duitsland.
De uitgever van de Berliner Zeitung Holger Friedrich wil meer Oost-Duits perspectief in de media. Inmiddels weet hij dat dat niet van de reguliere Duitse media gaat komen. Al in 2019 besloot hij daarom als bemiddeld leider van een succesvol ICT-bedrijf de Berliner Zeitung op te kopen. De krant veranderde in opzet en inhoud. Tijdens Covid, amper een jaar na aankoop van de krant, werd duidelijk wat Friedrich bedoelde met ‘andere perspectieven’. Kritische artikelen over de bizarre Covid-maatregelen werden niet geschuwd.
Ook ten aanzien van Oekraïne bood en biedt de Berliner Zeitung naast het Westers tevens het Russische perspectief, iets wat Friedrich op veel kritiek en aanvallen op zijn persoon kwam te staan. Bekende termen als Putinknecht, Corona-ontkenner en antisemiet vielen hem ten deel. Ook zijn vermeende inzet bij de gehate geheime dienst in de voormalige DDR de STASI, werd opgerakeld. Hierover heeft hij zich in dit artikel nader verklaard.
Zo schreef de Neue Zürcher Zeitung (NZZ) in 2023: “De Berliner Zeitung is snel een van de meest controversiële Duitstalige publicaties geworden. Dit is grotendeels te danken aan de eigenaar, die graag taboes doorbreekt: hij wordt er bijvoorbeeld van beschuldigd klokkenluiders te hebben verklikt.” In de kop van het artikel werd gesteld dat Friedrich de “gevaarlijkste uitgever van Duitsland is” , om vervolgens zich retorisch af te vragen “is dat terecht?”
Niet alleen een breder perspectief op controversiële onderwerpen kenmerkt de krant. Ook klinkt vaak een ‘Oost-Duits’ perspectief door, een andere kijk op de ontwikkelingen in Duitsland zelf. De Berliner Zeitung werd ook in de toenmalige DDR opgericht en wortelt ook nog in die traditie.
Maar zo verklaart Holger Friedrich, ook uit andere delen van het voormalige Oost-Duitsland komen verzoeken om de scope van onderwerpen niet alleen te beperken tot Berlijn, naast algemene Duitse en internationale onderwerpen. De huidige grote Duitse media, omroepen en kranten, hebben weinig oog voor de ‘Ossies’ en hun vaak afwijkende zienswijzen. Zo werden de Covidmaatregelen in het oosten van Duitsland anders bekeken. Men herkende de autoritaire trekken van de zogenaamde aanpak. Ook lag tijdens Covid de prikbereidheid in het oosten lager dan in de overige delen van het land.
De naam Berliner Zeitung hindert echter identificatie met de krant van lezers in andere Oost-Duitse steden. Het werd daarom tijd voor een nieuwe krant: de Ostdeutschen Allgemeinen Zeitung (OAZ). “De behoefte aan onafhankelijke berichtgeving groeit ook buiten Berlijn”, schrijft Friedrich in de Berliner Zeitung.
Het zal de regelmatige lezer zijn opgevallen dat ook EZAZ nieuws uit Duitsland vooral uit de Berliner Zeitung ophaalt, omdat de meeste andere media stelselmatig nieuwsfeiten verdraaien, eenzijdig belichten of ronduit manipuleren.
Naast een papieren versie zal er ook een online versie komen onder de inmiddels gereserveerde domeinnaam ostdeutscheallgemeine.com.
Ofschoon de inzet van de B-Z nog niet tot een andere opstelling van de overige Duitse media heeft geleid wil Friedrich niet spreken van een nederlaag. “We hebben allesbehalve gefaald. De Berliner Verlag is nu een onafhankelijk mediaplatform voor geïnformeerde, zelfbepaalde en betrokken burgers. En niet alleen in Oost-Duitsland, maar ver daarbuiten, zoals blijkt uit de cijfers van het wereldpodium dat in mei opnieuw werd gelanceerd. Het wordt nu in twaalf Europese landen gelezen en het grootste deel van de Duitse lezers woont in het westen van het land. Uiteindelijk hebben we besloten om de behandeling niet te stoppen, maar de dosis te verhogen.”
De ‘eigenwijze’ inzet van de excentrieke eigenaar Holger Friedrich betaalt zich dan ook uit. De afgelopen jaren dat Friedrich de krant in zijn bezit had waren volgens zijn uitspraken tijdens een forum dat EZAZ in Berlijn bijwoonde“de moeilijkste van zijn leven”.
Meer en meer Duitsers, maar ook lezers buiten Duitsland, waarderen de brede perspectieven van de krant. De B-Z is nog een vuurvliegje in een verduisterd medialandschap, maar een zeer hoopgevende.
Meer informatie over de nieuwe krant is te vinden onder het Projekt Halle.
