Afgelopen vrijdag is met de kop: “Pas op, vrijheid” in het oosten van Duitsland de eerste editie van de ‘Ostdeutsche Allgemeine’ (OAZ) van de persen gelopen. Een krant gemaakt in voormalig Oost-Duitsland die het Oost-Duitse perspectief wil verwoorden.
“Want…”, zo stelt de krant in haar online-versie, “terwijl Duitsland vaak over het oosten praat, maar minder vaak met het oosten, wil de OAZ de Oost-Duitse perspectieven niet langer als een speciaal geval, defect of uitzondering beschouwen, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van de gemeenschappelijke realiteit. Niet als correctie, niet als protest – maar als normalisatie.”
De uitgever van de Berliner Zeitung Holger Friedrich wil meer Oost-Duits perspectief in de media. Inmiddels weet hij dat dat niet van de reguliere Duitse media gaat komen. Al in 2019 besloot hij daarom als bemiddeld leider van een succesvol ICT-bedrijf de Berliner Zeitung op te kopen. De krant veranderde in opzet en inhoud. Tijdens Covid, amper een jaar na aankoop van de krant, werd duidelijk wat Friedrich bedoelde met ‘andere perspectieven’. Kritische artikelen over de bizarre Covid-maatregelen werden niet geschuwd.
Het initiatief 37 jaar na de val van de Muur en 36 jaar na de formele hereniging van de beide Duitslanden, doet zich dit merkwaardige feit voor: een speciale krant dat zich richt op het gebied van de voormalige DDR.
Het is een indicatie dat de integratie van het oosten van het land in één verenigd Duitsland op belangrijke punt niet geslaagd is. Het denken in ‘Ossies’ en ‘Wessies’ is dan weliswaar na zoveel jaar verminderd, weg is het nog geenszins. In veel opzichten blijken bewoners van het oosten, over het algemeen, een andere kijk op belangrijke gebeurtenissen te hebben dat de Duitsers in andere delen van het land.
Inwoners uit de voormalige DDR worden vaak beschimpt, nog steeds, meer dan drie decennia na de hereniging. Zo vaak dat Oost-Duitsers zich beginnen af te keren van het West-Duitse idee van het herenigde Duitsland. Waarvan ze deel wilden worden, “maar zonder te buigen, zonder zich te verontschuldigen, zonder zich opnieuw te hoeven onderwerpen”, schrijft de krant.
De uitgevers van de FAZ, de Süddeutsche, de Taz, de Zeit en de Spiegel hebben de kans gemist om uit te nodigen voor een discours met de Oost-Duitsers te verbeteren. Ze kozen een andere weg.
De verhuizing van de regering in 1999 van het provinciale en in het westen van het land gelegen Bonn, naar het grote in het oosten gelegen Berlijn, heeft het ‘westen’ wel dichter bij het ‘oosten’ gebracht, maar niet andersom.
Volgens de uitgever van de Berliner Zeitung en initiatiefnemer van de Ostdeutsche Allgemeine Holger Friedrich, zelf afkomstig uit de DDR, kwamen er uit het voormalige Oost-Duitsland verzoeken om de scope van onderwerpen niet alleen te beperken tot Berlijn, maar ook typische Oost-Duitse zienswijze en thema’s te bespreken. De huidige grote Duitse media, omroepen en kranten, hebben nog steeds weinig oog voor de ‘Ossies’ en hun vaak afwijkende zienswijzen. Zo werden de Covidmaatregelen in het oosten van Duitsland anders bekeken. Men herkende de autoritaire trekken van de zogenaamde aanpak. Ook lag tijdens Covid de prikbereidheid in het oosten lager dan in de overige delen van het land. Een onderwerp als immigratie ligt in het oosten ook duidelijk gevoeliger dan in het westen van het land.
Oost-Duitsland heeft in één generatie tijd meegemaakt wat andere delen van Europa nu te wachten staan: een ingrijpende transformatie waarbij veel zekerheden wegvallen. Wat in andere delen van Duitsland en Europa nog wordt beschouwd als een theoretische toekomst, is het in het oosten de geleefde ervaring. “De OAZ ziet deze kennis niet als een terugblik, maar als een hulpbron voor een land dat steeds meer te maken heeft met verandering.”
De krant belooft beter te kijken en context te plaatsen vóór commentaar.
Lezers moeten ook actiever worden betrokken dan bij conventionele modellen, zo de krant. Met de formaten ‘Open Source’ en ‘Open Door’ opent de OAZ het redactionele proces voor gecontroleerde burgerbijdragen en onderwerpvoorstellen. Het idee erachter: veel mensen in het oosten willen niet minder democratie, maar meer participatie – en minder hindernissen in het dagelijks leven.
Vanaf de 20 februari 2026 is de “Ostdeutsche Allgemeine Zeitung” met een oplage van ongeveer 43.000 exemplaren in talrijke steden en dorpen verkrijgbaar. De krant is in heel het oosten van het land verkrijgbaar, in het westen op specifieke verkooppunten en in geselecteerde handel.
En zo berichtte het ZDF over de nieuwe krant. (video)
