Geweld in het openbaar vervoer is al jaren een punt van zorg. In veel Westerse landen kampt personeel met agressie van passagiers. Zo ook in Duitsland. Volgens de vakbond voor personeel in het openbaar vervoer heeft 82 procent van het personeel al een keer met geweld van passagiers van doen gehad.
In 2025 registreerde de politie landelijk 27.800 geweldsdelicten in treinen of op stations. Ook geweld tegen politie, betrokken bij controle in treinen en stations, is geen uitzondering meer. Ondanks de talrijke debatten over dit onderwerp is er merkbaar nog weinig veranderd, ergo, het geweld is toegenomen.
Het debat kreeg begin februari van dit jaar nieuwe tractie door de dodelijke aanval op treinbegeleider Serkan Çalar. De man werd tijdens een ticketcontrole aangevallen door een zwartrijder, geslagen en raakte zo ernstig gewond dat hij later overleed.
Maar een werkzame aanpak is ondanks de verontwaardiging nog niet in zicht.
Berlijn aan kop
Berlijn is demografisch een ‘dynamische’ stad. Dat zorgt voor levendigheid en verscheidenheid in mensen en activiteiten. Toch blijkt dat ook toenemend problematisch. Bepaalde plekken in Berlijn zijn erg geliefd bij zakkenrollers zoals het Alexanderplatz. Helaas blijft het niet bij zakkenrollen.
Berlijn is groot maar het geweld concentreert zich op enkele locaties. Vooral de treinstations Ostkreuz, Hauptbahnhof en Alexanderplatz zijn plekken waar de meeste criminaliteit plaatsvindt.
Naar een bericht van de Berliner Zeitung staat het station Ostkreuz op de eerste plaats in het hele land met 61 geregistreerde wapenmisdrijven. Het Hauptbahnhof (Centraal Station) van Berlijn staat met 47 gevallen op de tweede plaats en het station Alexanderplatz met 44 gevallen op de derde plaats. Dit betekent dat alleen al op deze drie Berlijnse stations in 2025 152 geregistreerde wapenmisdrijven zijn geregistreerd.
Politiek beladen
Het onderwerp criminaliteit in de openbare ruimte, zoals het openbaar vervoer, is politiek beladen. Vooral rechtse partijen leggen een verband met de toestroom van migranten. Het hieruit volgende debat is vaak ongenuanceerd. Toch bevestigt ook de Berlijnse politie dat het overgrote merendeel van deze vorm van criminaliteit aan migranten is toe te schrijven.
De hoogste baas van de Berlijnse politie Barbara Slowik steekt haar onvrede ook niet langer onder stoelen of banken. Tegenover de omroep RBB (Rundfunk Berlin-Brandenburg) zegt zij in 2024: “Ik denk wel dat er een grens is bereikt in termen van belastbaarheid.”
Het lang verzwegen feit wordt nu door Slowik bevestigd: misdrijven worden overwegend door niet-Duitsers gepleegd. Haar kantoor is gevestigd in een zijvleugel van het in 2008 stilgelegde vliegveld Tempelhof. Dagelijks kijkt zij uit op op het vliegveld met het groeiende containerdorp voor opvang van immigranten.
Mensen moeten zich veilig kunnen voelen, aldus de politiechef: “Dit is belangrijk voor onze rechtsstaat en dus voor onze democratie”.
De Noord-Duitse omroep NDR maakte onlangs een reportage over dit gevoelige onderwerp. Daarbij valt op dat het feit dat de meeste daders een migratieachtergrond hebben niet in de reportage niet wordt vermeld. In tegendeel. De omroep voert ene Oscar op. Een onzekere en berouwloze Duitser zonder migratieachtergrond die zijn uitbarsteringen tegen chauffeurs (die alleen zijn ticket wilden zien) de vrije loop laat. Oscar dus.
Ondanks dit wat sombere bericht over veiligheid in Berlijn is het goed te weten dat de stad naar de 4 miljoen inwoners groeit en in het overgrote deel van de stad het gebruikelijke advies geldt: loop niet te koop met je waardevolle spullen en wil je met je smartphone of camera een moment vastleggen, weet dan waar en wanneer je dat doet.
En dat advies geldt niet alleen voor Berlijn.
