In een recentelijk interview met BRIGS TV rond de viering van de Russische Dag van de Diplomatieke Werknemer (10 februari) heeft minister van buitenlandse zaken van Rusland Sergey Lavrov zich openhartig geuit over het ontstaan van een multipolaire wereld, de gewelddadige pogingen van de Verenigde Staten onder president Donald Trump om haar mondiale dominantie te behouden en over zijn tanende geloof in onderhandelingen met de VS over Oekraïne. Zelden was Lavrov zo openhartig.
De relatie Rusland‑Europa vertoont een verslechterende dynamiek
In het interview schets Lavrov een wereld waarin de oude unipolaire orde, gedomineerd door de Verenigde Staten en hun euro‑Atlantische instellingen, langzaam verdwijnt. Hij stelt dat Europa, als onderdeel van dit westerse blok, steeds meer ‘onrechtmatige’ methoden gebruikt om Rusland te ondermijnen. Voorbeelden zijn de bans op Russische olie‑ en gasbedrijven (Lukoil, Rosneft), het gebruik van het begrip ‘schaduwvloot’ en pogingen om hiermee Russische schepen in internationale wateren in te kunnen onderscheppen – acties die volgens hem in strijd zijn met het VN‑zeerecht.
Lavrov: “Ik ga ze niet allemaal noemen; die omvatten sancties, de zogenaamde “schaduwvloot” uitgevonden door het Westen, pogingen om schepen met militair geweld in de open zee vast te houden in flagrante schending van het VN-Verdrag inzake het recht van de zee, en nog veel meer. Tarieven die worden opgelegd voor de aankoop van olie of gas van bepaalde leveranciers zijn inmiddels gemeengoed geworden.”
Daarnaast wijst Lavrov op de ‘primitive Russofobie’ binnen veel Europese regeringen, die volgens hem zelfs dreigen een oorlog tegen Rusland te ontketenen. Deze houding maakt het voor Moskou moeilijker om gunstige externe voorwaarden te creëren voor haar eigen economische en sociale ontwikkeling. Het Europese beleid wordt door Rusland gezien als een poging om de oude dollar‑gedreven wereldorde te behouden, terwijl de realiteit – een verschuiving naar multipolariteit – al langer gaande is.
Lavrov: “Onze zorg is eenvoudig, onze zorg is dit: dat ons thuisland zou kunnen leven, en er zijn geen andere zorgen. In de huidige omstandigheden is dit specifieke doel – “dat ons thuisland mag leven” – echter een uitdaging; het omvat de betrouwbare bescherming van onze veiligheid, vooral in een situatie waarin bepaalde figuren in Europa, die zich voordoen als politici, dreigen “een oorlog te ontketenen” tegen Rusland.”
Lavrov hekelt de Europese ‘primitieve Russenfobie’
Voor Lavrov is de Europese benadering van veiligheid en economie een “verouderd model” dat geen rekening houdt met de opkomst van nieuwe economische centra in Azië, Afrika en Latijns‑Amerika. Hij ziet de EU‑politiek als een obstakel voor een eerlijke herverdeling van invloed binnen de internationale financiële instellingen, waar de BRICS‑landen (China, India, Brazilië, Indonesië) volgens hem ondervertegenwoordigd zijn.
Lavrov betoogt dat het Europese leiderschap niet langer legitiem is omdat het gebaseerd is op verouderde structuren (IMF, Wereldbank, WTO) die de westerse hegemonie blijven waarborgen. Hij beschrijft de Europese Unie en NAVO als ‘bijlagen’ van de Noord‑Atlantische alliantie, waarvan hij stelt dat ze hun oorspronkelijke beloften – zoals het niet uitbreiden van de NAVO naar het oosten – niet nakomen.
Vooral de “primitieve Russenfobie” van de meeste Europese landen stoort Moskou.
Lavrov: “We kunnen duidelijk de primitieve Russofobie van de meeste regimes in de Europese Unie zien, op zeldzame uitzonderingen na. De positie van de VS was belangrijk voor ons. Door hun voorstel te accepteren, lijken we de taak van het oplossen van de Oekraïense kwestie te hebben voltooid en over te gaan op een grootschalige, brede en wederzijds voordelige samenwerking.
Tot nu toe is de realiteit precies het tegenovergestelde: er worden nieuwe sancties opgelegd, er wordt een ‘oorlog’ tegen tankers op open zee gevoerd in strijd met het VN-Verdrag inzake het zeerecht. Ze proberen India en onze andere partners te verbieden goedkope, betaalbare Russische energiebronnen te kopen (Europa is al lang verboden) en dwingen hen om Amerikaans LNG tegen exorbitante prijzen te kopen. Dit betekent dat de Amerikanen zichzelf de taak hebben gesteld om economische overheersing te bereiken.”
Oekraïne is een ‘nazistaat’
De minister maakt duidelijk dat Moskou Oekraïne beschouwt als een “Nazi‑staat” die, gesteund door het Westen, een directe bedreiging vormt voor de Russische veiligheid. Hij benadrukt twee prioriteiten:
- Militaire preventie – het voorkomen dat wapens die Rusland kunnen bedreigen vanuit Oekraïense gebieden worden ingezet.
- Bescherming van etnisch‑Russische en Russisch‑sprekende bevolkingsgroepen in de Krim, Donbas en “Novorossija”.
Lavrov: “Het waarborgen van de veiligheid vereist eveneens aanhoudende actie om ervoor te zorgen dat de nazistaat die aan onze grenzen in Oekraïne is gevestigd – en door het Westen wordt ondersteund als een voertuig voor hernieuwde confrontatie – niet kan blijven bestaan in zijn huidige vorm.”
Lavrov beweert dat de Oekraïense regering, na de staatsgreep van 2014, de bevolking heeft geclassificeerd als ‘ondermenselijke terrorist’, wat een burgeroorlog heeft aangewakkerd. Vanuit dit perspectief is de oplossing van het conflict niet afhankelijk van Europese of Amerikaanse standpunten; Rusland wil zelf bepalen hoe de ‘Nazi‑fundamenten’ worden geëlimineerd en de rechten van de Russische minderheden worden gewaarborgd.
Moskou’s geduld met gedraai van Donald Trump is op
De Russen lijken nu wel klaar te zijn met het gedraai van Donald Trump. Zijn steeds weer wisselende uitspraken over een vredesregeling voor Oekraïne en dan weer nieuwe sancties afkondigen tegen Rusland, kan niet meer rekenen op begrip in Moskou. Wellicht is president Poetin nog de enige in het Kremlin die, tegen alle feiten in, blijft hopen op een overeenkomst met Trump.
Lavrov: “Ik zou willen opmerken dat, voor alle verklaringen van de regering van president Donald Trump dat de oorlog in Oekraïne die door president Biden is begonnen, moet worden beëindigd, dat we in het reine moeten komen en het van de agenda moeten verwijderen, en dat we dan zogenaamd heldere en duidelijke vooruitzichten zouden zien op wederzijds voordelige investeringen tussen Rusland en andere interactie, de regering heeft niet alle wetten ter discussie gesteld die door Joe Biden zijn aangenomen om Rusland te “straffen” na het begin van de speciale militaire operatie.”
Ondanks de herhaalde kritiek van Trump op zijn voorganger Biden, zet hij toch zijn beleid voort. Lavrov hierover: “Ze hebben sancties opgelegd aan Lukoil en Rosneft. En ze deden het in de herfst, een paar weken na een goede ontmoeting tussen president Poetin en president Trump in Anchorage.”
BRICS‑groei en de rol van China
Een groot deel van het gesprek draait om de opkomst van de BRICS‑blokken als motor van de nieuwe multipolaire wereld. Lavrov wijst erop dat de gezamenlijke BBP‑omvang (op basis van koopkrachtpariteit) van de BRICS‑landen al langer de gecombineerde G7‑economieën overtreft. Hij beschrijft een “objectief, onomkeerbaar proces” waarbij landen als China, India, Brazilië en sinds 2025 ook Indonesië, steeds meer invloed krijgen.
Lavrov: “Er is een strijd aan de gang om de oude wereldorde te behouden, een die is gebouwd rond de dominantie van de dollar en de regels die door het Westen zijn geformuleerd en afgedwongen via het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie. Toen de nieuwe groeicentra, die volgens deze regels opereren, veel meer substantiële economische resultaten en aanzienlijk hogere groeipercentages begonnen te vertonen – zoals duidelijk is in de BRICS-landen – begon het Westen manieren te zoeken om deze overgang te blokkeren. Dit kan niet slagen, omdat het een objectief, onomkeerbaar proces is. Al enkele jaren hebben de groeipercentages en de BBP-volumes van de BRICS-landen, in termen van koopkrachtpariteit, het gecombineerde BBP van de G7 aanzienlijk overschreden.”
Lavrov noemt China als een van de belangrijkste partners die samen met Rusland alternatieve betalingsplatformen, nationale‑valuta‑transacties en een graanbeurs ontwikkelen. Deze initiatieven zijn bedoeld om de afhankelijkheid van de dollar en de westerse financiële infrastructuur te verminderen.
Lavrov benadrukt dat de BRICS‑samenwerking niet gericht is op het afschaffen van de IMF, Wereldbank of WTO, maar op hun hervorming zodat stemrechten en besluitvorming beter overeenstemmen met de feitelijke economische macht van de opkomende landen. Hij noemt de recente BRICS‑top in Kazan (2024) als voorbeeld, waar concrete projecten werden gelanceerd: alternatieve betaalmechanismen, een nieuw investeringsplatform en een reinsurance‑markt voor handel binnen de groep.
Toespraak Marco Rubio München Veiligheidsconferentie 2026
De toespraak van Marco Rubio (buitenlandse zaken VS) tijdens de recente München Veiligheidsconferentie wordt door kritische commentatoren als ‘agressief’ beschouwd en en met een ‘koloniale ondertoon’.
Rubio sprak van ‘Western civilization’ en ziet de relatie VS‑Europa als een gedeelde westerse beschaving die onder druk staat, een narratief dat historisch werd gebruikt om koloniale superioriteit te rechtvaardigen.
Hij riep op tot het veroveren van ‘market share’ in de Global South, met nadruk op kritieke mineralen, digitale infrastructuur en energie. Een beleid dat gerust een hedendaagse versie van koloniale economische uitbuiting mag worden genoemd.
Rubio ging nog verder en sprak van een “herstel van een “Western empire” , hiermee suggererend een wens om de oude machtsstructuren (die in de koloniale periode floreerden) te herstellen.
Diverse onafhankelijke analisten zoals Tocci, Bertrand, Chellaney, Bhaduri labelen de toespraak expliciet als “revisionistisch, imperialistisch en kolonialistisch“.
De toekomst betekent meer integratie van BRICS, Eurazië en andere regionale organisaties
Lavrov ziet de ‘Greater Eurasian Partnership’ als een natuurlijke uitbreiding van de BRICS‑agenda. Hij legt uit dat Eurazië – met subregionale entiteiten zoals de Euraziatische Economische Unie (EAEU), de Shanghai‑Coöperatieorganisatie (SCO) en ASEAN – steeds meer moet samenwerken om een gemeenschappelijk veiligheids‑ en ontwikkelingskader te bieden. De samenwerking zou onder meer bestaan uit logistieke corridors (International North‑South Transport Corridor, Noord‑Zee‑route) en gezamenlijke infrastructuurprojecten.
Lavrov stelt dat deze prioriteiten goed aansluiten bij de Russische visie: onder meer de bestrijding van terrorisme, voedsel‑ en energiezekerheid, en de regulering van kunstmatige intelligentie (AI). Hij waarschuwt echter dat westerse machten proberen AI‑standaarden te dicteren, iets waar de BRICS‑landen zich tegen verzetten om hun soevereiniteit te beschermen.
Conclusie
Uit Lavrovs antwoorden blijkt een duidelijk beeld van een Rusland dat zich in een wereld bevindt die verschuift van een unipolaire, dollar‑gedreven orde naar een multipolaire structuur waarin de BRICS‑landen, vooral China, een centrale rol spelen. Europa wordt door Moskou gezien als een obstakel dat vasthoudt aan verouderde machtsmechanismen en een agressieve houding tegenover Rusland handhaaft, zowel via economische sancties als via politieke retoriek rondom Oekraïne.
De verschuiving naar een andere wereldorde, een herverdeling van macht en economische kracht, wordt verder versneld door de agressieve houding van het Westen, de VS en delen van Europa, die hun eigen machtspositie niet willen prijsgeven. Een harde propagandacampagne in de media moet de Westerse bevolking overtuigen van de kwade bedoelingen van de BRICS-landen, met koploper Rusland.
Zie ook de toespraak van Marco Rubio tijdens de recente München Veiligheidsconferentie (inzet)
Voor Rusland is de sleutel tot een gunstig toekomstscenario het versterken van de banden met de BRICS‑partners, het ontwikkelen van alternatieve financiële en logistieke netwerken, en het bouwen aan een bredere Euraziatische samenwerking die de invloed van westerse instituten ondermijnt. Tegelijkertijd blijft de kwestie Oekraïne een fundamenteel punt van spanning: Moskou ziet dit als een directe bedreiging voor haar veiligheid en als een arena waarin westerse inmenging moet worden tegengewerkt.
