Rusland trof op 8 januari jl. kort voor middernacht de grootste gasopslag van Oekraïne. Deze ondergrondse gasopslagfaciliteit (UGS) van Bilche-Volytsko-Uherske, die door een aanval met een Oreshnikraket onbruikbaar werd gemaakt, was de grootste van Europa, met een capaciteit van 17,05 miljard kubieke meter. Het bijzondere is dat het gas tot wel 2 km onder de grond wordt opgeslagen. Het werd daarom ook onkwetsbaar voor Russische aanvallen geacht. Zeker omdat de opslag in het westen van Oekraïne ligt, werd gedacht dat de lokatie buiten bereik van Russische raketten zou liggen.
De aanval was een vergelding voor de drone-aanvallen op de buitenverblijf van president Poetin, waar ook zijn gezin verblijft. Ondergronds bevindt zich een commandopost voor de bediening van kernwapens.
Bij aanval was sprake van de inmiddels beruchte Oreshnikraket. Dit nieuwe ‘superwapen’ kan een nucleaire lading dragen. Het is de tweede keer dat Rusland dit wapen inzet. De eerste keer was bij een verlaten fabriek in Dnipro eind november 2024. Zonder explosieve of nucleaire lading is het wapen al door zijn kinetische energie die bij de inslag vrijkomt uitzonderlijk vernietigend.
Amerikaanse bronnen beschouwden de in november 2024 afgevuurde Oreshnik als een ballistische raket met gemiddeld bereik of IRBM, op grond waarvan zij aannemen dat het werkelijke bereik meer dan 3.000 mijl zou kunnen zijn. De afstand van Kapustin Yar, de Russische basis van waaruit de Oreshnik dit keer zou zijn afgevuurd tot de gasopslag is ongeveer 900 mijl. Het blijkt dus dat de veilig geachte lokatie door de Russen met groot gemakt vernietigd kan worden en vermoedelijk nu is geworden.
Bijzonder kenmerk van de Oreshnik is dat het meerdere afzonderlijke kernkoppen van de hoofdraket kan afvuren. De enorme raketten worden met voertuigen (MIRV’s) verplaatst, waardoor ze niet makkelijk te traceren zijn. De raket vliegt met hypersonische snelheden en zijn momenteel niet door bij de Westerse strijdkrachten beschikbare wapensystemen te onderscheppen of onschadelijk te maken. De meerdere raketten uit één Oreshnik kunnen op afzonderlijke doelen worden gericht.
Volgens berichten zouden de Russen de Amerikanen 15 minuten vooraf hebben gewaarschuwd, dit om te voorkomen dat de VS zou denken dat er een ballistische raket (altijd bedoeld voor grote afstanden) mogelijk gericht zou zijn op Europa of de VS.
De lokatie Bilche-Volitsko-Uherske heeft samen met tal van kleinere faciliteiten een totale capaciteit van meer dan 30 miljard kubieke meter. In april 2023 ontving Ukrtransgaz een EU-certificering voor de opslag van Europees gas. Dat betekent dat de lokatie ook cruciaal is voor de Europese gasopslag.
De voor Russische aanvallen veilig geachte lokatie werd na de vernietiging van Nordstream steeds verder gevuld met voor Europa bedoeld gas, wel tot 10% van de Europese behoefte.
Het is ongelofelijk en naïef dat Europa meer vertrouwt op gas uit een land in oorlog (door het Westen zelf uitgelokt) dan gas uit Rusland. De installatie was niet verzekerd omdat verzekeringsmaatschappijen niet verzekeren in oorlogsgebieden.
De aangerichte schade is aanzienlijk. Onbevestigde berichten spreken van een hersteltijd van maanden zo niet jaren. Dat betekent de aardgasvoorraad voor de Europese landen, die toch al laag was, nu minimale niveau’s heeft bereikt. Het zal Europa nog meer afhankelijk maken van het peperdure LNG-gas uit de Verenigde Staten. Het is inmiddels bekend dat de VS tegen haar maximale exportcapaciteit zit en Europa amper meer LNG kan leveren dan nu al het geval is.
De aanval in het westen van Oekraïne en 100 km van de Poolse grens wordt door waarnemers gezien als een signaal aan Europa: we kunnen jullie overal raken en jullie hebben geen wapens om de Oreshnik tegen te houden.
Europa is nu een van haar grootste opslagcapaciteiten kwijt.
Ondertussen strompelt het Europese leiderschap van het ene debacle naar het volgende, Europa steeds verder in een structurele afbouw van haar industriële basis duwend.
