De gemeenteraad van Son en Breughel heeft in meerderheid vóór het Omgevingsplan van de wijk Breeakker-Noord gestemd. Dat betekent dat de toekomst van de wijk onzeker blijft omdat de gemeente voornemens is om een deel van de 150 bestaande woningen te slopen en te vervangen door 375 nieuwe woningen. De huidige woningen stammen uit de zestiger jaren en zijn nog in 2018 verder energiezuinig gemaakt.
Ter voorkoming van speculatie heeft de gemeente in april 2023 gebruikgemaakt van het voorkeursrecht, een recht op eerste koop, van de percelen van de woningen. Er is juridische strijd ontstaan over de verkoopprijs. De verkopende Woonstichting Woonbedrijf wil uiteraard aan passende prijs. De gemeente zal het gebied tegen een zo gunstig mogelijke prijs willen kopen.
De bewoners zijn duidelijk, die willen blijven wonen in hun huis en in deze groene wijk. Oorspronkelijk gebouwd door PHILIPS voor haar medewerkers, is een ‘Center Parks’ in het groen ontstaan, waar het riant wonen is.
Op de participatie van de bewoners is veel kritiek. Volgens raadslid Pomper van GL-PvdA is de raad de afgelopen jaren “de wijk kwijtgeraakt“. Pomper: “daar zijn wij als fractie medeverantwoordelijk voor”. Vooral adviesbureau’s lijken de rol van de bewoners over te nemen door dure adviezen te produceren die menig bewoner ‘boven de pet gaan’.
De VVD wilde helemaal van de toepassing van het voorkeursrecht af en pleitte ervoor om de markt zijn werk te laten doen. Het voorstel werd afgewezen omdat de meerderheid van de raad de touwtjes in het gebied in handen wil houden.
Naast de informatieavonden zijn er ook 130 zienswijzen ingediend. “Daarbij richten veel zienswijzen zich feitelijk niet direct op de inhoud van de ‘ontwerp wijziging omgevingsplan gemeente Son en Breugel, eerste wijziging Breeakker-noordelijk deel’. Om die reden zouden veel zienswijzen als ‘niet aan de orde voor de ontwerp wijziging omgevingsplan gemeente Son en Breugel, eerste wijziging Breeakker-noordelijk deel’ afgedaan kunnen worden. Er is voor gekozen om bij de verschillende thema’s hier toch op in te gaan.” Aldus een citaat uit het raadsvoorstel.
Dat veel zienswijzen zich niet op de inhoud hebben gericht, maar op het principe van ontruiming en sloop, is begrijpelijk. De bewoners willen er niet weg en heeft het voor hen geen zin om inhoudelijk op de voorstellen te reageren. Een slimme sluipweg die veel gemeenten kiezen, terwijl ze vooraf kunnen weten dat hun voorstellen ten principale door de bewoners worden afgewezen.
Het college en een meerderheid van de raad kan overigens opgelucht ademhalen: “De aanpassingen tasten de essentie en structuur van de ‘ontwerp wijziging omgevingsplan gemeente Son en Breugel, eerste wijziging Breeakker-noordelijk deel’ niet aan. Het gaat om ondergeschikte wijzigingen. Om die reden kan de procedure tot vaststelling van de ‘wijziging omgevingsplan gemeente Son en Breugel, eerste wijziging Breeakker-noordelijk deel’ worden voortgezet”, zo het voornoemde raadsvoorstel.
De onzekerheid van de bewoners vindt vooral haar oorsprong in het ontbreken van een sociaal plan. Hierop hebben veel insprekers kritiek geleverd. Maar zo stelt de gemeente: “Het is geen taak van de gemeente om in deze fase van het proces hierin te voorzien. Dit los van de toezeggingen dat er alles aan gedaan wordt dat hier wel werk van gemaakt wordt zodra de nieuwe eigenaar bekend is.”
Dat is opmerkelijk omdat een gemeente bij de verkoop zeker eisen kan stellen aan de kopende partij, dan wel, zelf verantwoording kan nemen voor herhuisvesting dan wel voor het vastleggen van het recht op terugkeer in de wijk na herbouw.
Dat de raad de wijk is verloren heeft niet zozeer met communicatie te maken. Ongeacht het aantal informatiebijeenkomsten, folders of toelichtende video’s, het bericht dat je je woning uit zult moeten verandert er niet door. ‘Kwijtraken’ heeft er mee te maken dat de gemeenteraad zich niet echt hard maakt voor de rechten van de bewoners.
Commentaar
Niet alleen in Son en Breughel is de politiek de burger ‘kwijtgeraakt’. Op alle bestuurlijke niveaus is politiek grote delen van de bevolking ‘kwijtgeraakt’. Dat weet inmiddels de overheid zelf ook. Het leidt echter niet tot koerswijziging. De drammerigheid over klimaat, immigratie en het desastreuze energiebeleid worden ongewijzigd doorgezet. De voorzieningen worden uitgekleed en de kosten van levensonderhoud en belastingen blijven maar doorstijgen. Zorg en onderwijs moeten wijken voor oorlogsvoering en de wapenindustrie, aan de bevolking verkocht als ‘de strijd om onze vrijheid’.
Ook in de gemeentelijke politiek zie je de kloof tussen burgers en het bestuur groeien, niet in de laatste plaats omdat gemeenten het vermaledijde landelijke en internationaal afgesproken beleid moeten uitvoeren. Alle gemeenten worden in hun beleidsruimte beperkt door de bekende transitieagenda’s op het gebied van voedsel, energie, digitalisering en surveillance, klimaat etc.
De kloof zal nog verder groeien als het beleid zich niet snel gaat richten op de wensen van de bevolking, in plaats van grote internationale belangengroepen.
In Son en Breughel zou men een begin kunnen maken door de plannen voor Breeakker-Noord zo aan te passen dat bewoners zich erin kunnen vinden. Het dichten van de kloof zal niet slagen door meer inspraakavonden en glimmende informatiebrochures. De politiek moet weer weten wie haar opdrachtgever is: de burger.
